Feiten en cijfers
Thuisonderwijs is een vorm van één-op-één onderwijs. Het is maatwerk: ouders (of ouder/verzorger) geven vanuit een nauwe betrokkenheid bij de leerervaring van hun kinderen vorm aan het leertraject en stellen het recht op educatie en ontwikkeling van de kinderen voorop. Ouders kiezen leermethoden die aansluiten bij hun kind(eren) en zoeken actief naar verrijkende leerlocaties.
Er is niet één type thuisonderwijzer; het gaat om een uiteenlopende groep mensen en de aantallen zijn relatief klein. Thuisonderwijs is een flinke investering en ouders maken die keuze niet lichtzinnig.
Hoeveel kinderen krijgen thuisonderwijs in Nederland?
Thuisonderwijs is geen wettelijk erkende vorm van onderwijs, het is op dit moment het logische gevolg van een vrijstelling van de leerplicht. Hoewel het aantal thuisonderwijskinderen de laatste jaren wat toeneemt, gaat het om een heel klein deel van de kinderen in Nederland.
In Nederland zijn ongeveer 2,6 miljoen leer- en kwalificatieplichtige kinderen in de leeftijd van 5-18 jaar. De groep waar het in politiek en media veelvuldig over gaat zijn 2.860 kinderen waarvan de ouders een vrijstelling op grond van artikel 5 onder b van de Leerplichtwet hebben (Rijksoverheid, 2026).
In veel gesprekken worden thuiszitters (kinderen die zijn uitgevallen op school) en thuisonderwijs met elkaar verward. Er is echter een groot verschil tussen schooluitval en thuis onderwezen kinderen. De eerste groep betreft veelal kinderen die schade hebben opgelopen en waar hervatting van onderwijs uitdagingen met zich meebrengt. Er zijn minimaal 70.000 ‘thuiszitters’ die 3 maanden of langer thuiszitten (Balans, 2024), daarnaast zijn er naar schatting 280.000 kinderen verstoken van volwaardig onderwijs terwijl zij wel op een school ingeschreven staan (Balans, 2024).
Wanneer het gaat over thuisonderwijskinderen spreken we over de groep kinderen die daadwerkelijk thuis onderwijs ontvangen.
Wat zegt onderzoek?
Onderzoek in binnen- en buitenland laat zien dat thuisonderwijskinderen veelal goed onderwijs ontvangen. Onderwijs dat bijdraagt aan een gedegen cognitieve en sociaal-emotionele ontwikkeling, en leidt tot doorstroom naar vervolgonderwijs en goed functioneren in de maatschappij. Onderzoek naar thuisonderwijs speelt zich af in verschillende vakgebieden, van onderwijskunde, tot sociologie en rechtsgeleerdheid. Bekijk dit overzicht met onderzoeken van over de hele wereld.
Thuisonderwijs, werkt dat wel?
Het is belangrijk te kijken naar echte ervaringen van thuisonderwijsouders, -kinderen en -uitstromers. Daarom deed de NVvTO in 2026 een grootschalig onderzoek onder haar leden. Lees hier het volledige onderzoek.
De resultaten laten zien dat thuisonderwijskinderen tevreden zijn over hun leven en actief deelnemen aan de samenleving. Eén van de meest opvallende uitkomsten uit het onderzoek is het hoge welzijn van thuisonderwijskinderen. Zij geven hun leven gemiddeld een 8,9. Dat ligt aanzienlijk hoger dan het gemiddelde rapportcijfer dat kinderen in Nederland aan hun leven geven. Ook zien we dat kinderen uitstromen naar MBO (34%), HBO (34%) en WO (31%).
